Indeks równoważony TOP100 GPW
Equal-weight price index - alternatywa dla indeksów kapitalizacyjnych
O indeksie
Indeks równoważony TOP100 GPW (ang. equal-weight price index) to alternatywny sposób mierzenia wyników warszawskiej giełdy, w którym każda z największych 100 spółek ma identyczny wpływ na wartość indeksu, niezależnie od wielkości kapitalizacji.
W przeciwieństwie do tradycyjnych indeksów giełdowych ważonych kapitalizacją (jak WIG czy WIG20), gdzie wielkie spółki mogą zdominować wyniki całego rynku, indeks równoważony traktuje małą spółkę o kapitalizacji 500 mln zł dokładnie tak samo jak giganta za 50 mld zł. Jeśli wszystkie spółki w indeksie rosną średnio o 1%, to indeks rośnie o 1% - niezależnie od tego, które konkretnie spółki wzrosły.
Koncepcja indeksu równoważonego została spopularyzowana przez legendarnego inwestora Martina Zweiga w książce Winning on Wall Street, gdzie opisał swój ZUPI (Zweig Unweighted Price Index). Zweig zauważył, że taki indeks lepiej oddaje kondycję “przeciętnej spółki” na rynku i często sygnalizuje zmiany trendu wcześniej niż indeksy kapitalizacyjne.
Wykres indeksu równoważonego
Poniższy wykres przedstawia indeks równoważony TOP100 GPW na tle indeksów WIG20 i WIG z ostatnich 250 sesji giełdowych. Możesz go przybliżać i sprawdzać wartości dla konkretnych dat.
AdnotacjaJak czytać wykres?
- Wszystkie trzy indeksy zostały znormalizowane do skali 0-100 dla łatwiejszego porównania względnych zmian
- Indeks Równoważony (niebieski): każda spółka ma równą wagę
- WIG20 i WIG (pomarańczowy/zielony): indeksy ważone kapitalizacją
- Różnice w przebiegu wykresów pokazują, jak polityka ważenia wpływa na wyniki indeksu
Ostatnie 60 sesji
Tabela przedstawia szczegółowe wartości indeksu równoważonego oraz głównych indeksów GPW z ostatnich 60 sesji giełdowych (kwartał).
| Data | Indeks Równoważony | WIG20 | WIG |
|---|---|---|---|
| 2026-01-13 | 368.80 | 3280.95 | 121794.45 |
| 2026-01-12 | 368.82 | 3292.06 | 122027.18 |
| 2026-01-09 | 367.93 | 3275.88 | 121551.17 |
| 2026-01-08 | 361.98 | 3233.92 | 119960.91 |
| 2026-01-07 | 364.55 | 3312.10 | 122425.03 |
| 2026-01-05 | 357.51 | 3258.52 | 120337.25 |
| 2026-01-02 | 354.89 | 3262.48 | 120181.05 |
| 2025-12-30 | 345.53 | 3184.02 | 117240.24 |
| 2025-12-29 | 342.79 | 3164.93 | 116600.23 |
| 2025-12-23 | 339.86 | 3155.57 | 116148.72 |
| 2025-12-22 | 340.74 | 3173.51 | 116571.84 |
| 2025-12-19 | 338.11 | 3146.48 | 115547.93 |
| 2025-12-18 | 335.88 | 3115.36 | 114486.43 |
| 2025-12-17 | 336.05 | 3105.78 | 114381.38 |
| 2025-12-16 | 346.24 | 3103.28 | 114246.43 |
| 2025-12-15 | 349.34 | 3137.07 | 115368.66 |
| 2025-12-12 | 348.45 | 3079.15 | 113797.28 |
| 2025-12-11 | 348.11 | 3062.00 | 113456.50 |
| 2025-12-10 | 346.04 | 3021.37 | 112365.38 |
| 2025-12-09 | 346.21 | 3010.46 | 111890.26 |
| 2025-12-08 | 345.01 | 2954.00 | 110095.19 |
| 2025-12-05 | 345.89 | 2950.30 | 109977.30 |
| 2025-12-04 | 345.00 | 2959.44 | 110072.01 |
| 2025-12-03 | 347.10 | 2945.82 | 109948.09 |
| 2025-12-02 | 349.06 | 2967.35 | 110617.70 |
| 2025-12-01 | 351.07 | 3007.41 | 111917.21 |
| 2025-11-28 | 351.38 | 3001.96 | 111866.66 |
| 2025-11-27 | 350.03 | 2992.78 | 111507.87 |
| 2025-11-26 | 350.11 | 3003.61 | 111677.76 |
| 2025-11-25 | 347.25 | 2966.90 | 110415.52 |
| 2025-11-24 | 344.23 | 2924.11 | 109053.32 |
| 2025-11-21 | 342.69 | 2921.08 | 108942.98 |
| 2025-11-20 | 346.90 | 2958.02 | 110369.15 |
| 2025-11-19 | 345.79 | 2956.75 | 110230.88 |
| 2025-11-18 | 341.92 | 2903.10 | 108437.93 |
| 2025-11-17 | 349.38 | 2956.16 | 110616.15 |
| 2025-11-14 | 351.57 | 2990.37 | 111687.24 |
| 2025-11-13 | 353.61 | 3016.16 | 112532.48 |
| 2025-11-12 | 354.75 | 3023.24 | 112760.18 |
| 2025-11-10 | 355.24 | 3019.29 | 112668.07 |
| 2025-11-07 | 350.78 | 2970.61 | 110985.15 |
| 2025-11-06 | 354.79 | 3006.58 | 112192.96 |
| 2025-11-05 | 355.28 | 2977.25 | 111559.98 |
| 2025-11-04 | 352.83 | 2978.38 | 111372.83 |
| 2025-11-03 | 353.16 | 3005.61 | 112058.99 |
| 2025-10-31 | 351.35 | 2987.33 | 111487.05 |
| 2025-10-30 | 350.58 | 3029.29 | 112708.11 |
| 2025-10-29 | 351.76 | 3038.56 | 113294.48 |
| 2025-10-28 | 352.51 | 3041.52 | 113459.04 |
| 2025-10-27 | 350.31 | 2980.91 | 111612.44 |
| 2025-10-24 | 350.49 | 2981.19 | 111427.76 |
| 2025-10-23 | 351.08 | 2984.67 | 111568.93 |
| 2025-10-22 | 350.81 | 2958.78 | 110937.56 |
| 2025-10-21 | 350.29 | 2912.05 | 109511.51 |
| 2025-10-20 | 350.05 | 2916.61 | 109618.82 |
| 2025-10-17 | 345.48 | 2872.02 | 107764.77 |
| 2025-10-16 | 346.07 | 2887.16 | 108214.71 |
| 2025-10-15 | 346.79 | 2901.08 | 108729.37 |
| 2025-10-14 | 342.45 | 2844.05 | 106653.38 |
| 2025-10-13 | 346.62 | 2875.17 | 107846.06 |
Metodologia
Uniwersum spółek
Indeks równoważony TOP100 GPW jest budowany na podstawie 100 spółek o najwyższym średnim dziennym obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Dobór spółek na podstawie płynności zapewnia, że indeks odzwierciedla rzeczywiste możliwości inwestycyjne dostępne dla uczestników rynku.
Aby spółka została uwzględniona w kalkulacji, musi spełniać dodatkowy warunek: posiadać historię notowań obejmującą minimum 250 sesji giełdowych (około 1 rok). Ten wymóg pozwala uwzględnić w indeksie debiuty gigantów rynkowych z ostatnich lat (takich jak Allegro, Żabka czy Pepco), jednocześnie eliminując spółki o zbyt krótkiej historii, dla których analiza byłaby niewystarczająco wiarygodna.
Równe ważenie (equal-weight)
Kluczową cechą indeksu jest równe traktowanie każdej spółki, niezależnie od jej kapitalizacji, wartości obrotu czy sektora. W praktyce oznacza to, że:
- Zmiana ceny o 1% w małej spółce (np. 500 mln zł kapitalizacji) ma identyczny wpływ na indeks jak zmiana o 1% w dużej spółce (np. 50 mld zł kapitalizacji)
- Indeks reprezentuje przeciętną spółkę z grupy TOP100, nie rynek ważony wielkością firm
- Eliminuje się efekt dominacji kilku największych spółek, która charakteryzuje WIG20 czy WIG
Obliczanie indeksu
Wartość indeksu jest liczona jako średnia geometryczna zwrotów logarytmicznych wszystkich spółek z uniwersum:
\[ R_t = \frac{1}{N_t} \sum_{i=1}^{N_t} \log\left(\frac{P_{i,t}}{P_{i,t-1}}\right) \]
gdzie: - \(R_t\) - średni zwrot logarytmiczny w dniu \(t\) - \(N_t\) - liczba spółek z dostępnymi danymi w dniu \(t\) - \(P_{i,t}\) - cena spółki \(i\) w dniu \(t\)
Indeks bazowy jest ustawiony na 100 w pierwszym dniu dostępnych danych i ewoluuje zgodnie z wzorem:
\[ \text{Indeks}_t = 100 \times \exp\left(\sum_{k=1}^{t} R_k\right) \]
Obsługa brakujących danych: Jeśli spółka jest zawieszona w obrocie lub z innych powodów nie ma notowań w danym dniu, jest pomijana w obliczeniach średniego zwrotu (poprzez parametr na.rm = TRUE). Dzielnik \(N_t\) jest dynamiczny i uwzględnia tylko spółki z rzeczywistymi danymi.
Aktualizacja
Indeks jest aktualizowany codziennie przed rozpoczęciem nowej sesji GPW, wykorzystując ceny zamknięcia z poprzedniej sesji. Dzięki temu inwestorzy rozpoczynają każdy dzień handlowy z aktualnym obrazem “przeciętnej spółki” na rynku.
Potencjalne zastosowania
1. Pomiar rzeczywistej siły rynku akcji
Indeks równoważony odpowiada na pytanie: “Jak radzi sobie typowa spółka na GPW?” zamiast “Jak radzą się największe spółki?”
Gdy WIG20 rośnie dzięki kilku gigantom (np. PKO BP, KGHM, CD Projekt), ale większość mniejszych spółek spada, indeks równoważony to pokaże - będzie tracił na wartości lub rósł wolniej niż WIG20. To sygnał, że szeroki rynek jest słaby, mimo wzrostu głównego indeksu.
Odwrotnie - jeśli indeks równoważony rośnie szybciej niż WIG20, oznacza to, że małe i średnie spółki radzą sobie lepiej niż giganty. To może być sygnał zmiany sentymentu rynkowego.
2. Dywergencje jako sygnały ostrzegawcze
Dywergencje między indeksem równoważonym a indeksami kapitalizacyjnymi mogą sygnalizować nadchodzące zmiany kierunku rynku:
Pozytywna dywergencja (potencjalnie bullish): Indeks równoważony rośnie szybciej niż WIG/WIG20. Sugeruje to, że szeroki rynek zaczyna się umacniać - potencjalny sygnał początku hossy.
Negatywna dywergencja (potencjalnie bearish): Indeks równoważony rośnie wolniej lub spada, podczas gdy WIG/WIG20 rosną. Oznacza to, że wzrost jest napędzany przez coraz mniejszą grupę dużych spółek - niezdrowa sytuacja mogąca poprzedzać korektę.
3. Analiza rotacji sektorowej
Ponieważ duże spółki często koncentrują się w konkretnych sektorach (banki, energia, surowce), różnice między indeksem równoważonym a WIG20 mogą ujawniać rotacje sektorowe:
- Jeśli WIG20 rośnie, a indeks równoważony stoi w miejscu → prawdopodobnie rosną głównie duże spółki z dominujących sektorów
- Jeśli indeks równoważony rośnie szybciej → kapitał przenosi się do mniejszych spółek i niszowych sektorów
4. Benchmark dla portfeli równoważonych
Indeks stanowi naturalny benchmark dla strategii inwestycyjnych opartych na równym ważeniu spółek, które są alternatywą dla klasycznych portfeli kapitalizacyjnych. Pozwala ocenić, czy aktywne zarządzanie portfelem równoważonym dodaje wartość ponad pasywne trzymanie takiego indeksu.
5. Identyfikacja szczytów i dołków rynkowych
Martin Zweig zauważył, że indeksy równoważone często osiągają swoje szczyty przed indeksami kapitalizacyjnymi na końcu hossy. To zjawisko wynika z tego, że na końcu trendu wzrostowego kapitał koncentruje się w “bezpiecznych” dużych spółkach, podczas gdy małe już spadają.
Analogicznie, w okolicach dna bessy, indeks równoważony często odbija szybciej niż WIG20, sygnalizując powrót apetytu na ryzyko.
OstrzeżenieWażne zastrzeżenie
Indeks równoważony TOP100 GPW jest narzędziem analitycznym wspomagającym podejmowanie decyzji inwestycyjnych, a nie systemem generującym jednoznaczne sygnały kupna lub sprzedaży. Powinien być używany w połączeniu z innymi metodami analizy i zawsze z uwzględnieniem indywidualnej tolerancji ryzyka oraz celów inwestycyjnych.
Należy pamiętać, że rzeczywiste portfele równoważone wymagają regularnego rebalansowania, co generuje koszty transakcyjne. Indeks nie uwzględnia tych kosztów.
WskazówkaAktualizacje
Indeks równoważony TOP100 GPW jest aktualizowany codziennie. Strona jest odświeżana automatycznie przed rozpoczęciem każdej nowej sesji giełdowej.
Ostatnia aktualizacja danych: 2026-01-13
Inspiracja: ZUPI Martina Zweiga
Koncepcja tego indeksu jest zainspirowana ZUPI (Zweig Unweighted Price Index) opisanym przez Martina Zweiga w książce Winning on Wall Street (1986). Zweig, legendarny inwestor i analityk techniczny, zauważył, że tradycyjne indeksy ważone kapitalizacją mogą dawać zniekształcony obraz kondycji rynku.
Zweig stworzył ZUPI jako odpowiedź na pytanie: “Jak radzi sobie przeciętna spółka?” zamiast “Jak radzi sobie przeciętny dolar zainwestowany na giełdzie?” (co mierzą indeksy kapitalizacyjne). W swojej praktyce inwestycyjnej używał ZUPI jako jednego z kluczowych wskaźników do oceny szerokości rynku i wczesnego wykrywania zmian trendu.
Indeks równoważony TOP100 GPW adaptuje tę filozofię do polskiego rynku akcji.